I дзе ты гэтак налупiўся?

Пайшоў Мiхал наш у задуме,
А па дарозе к цётцы Хруме
Ён трапiў з гора выпiць чарку,
Каб галаве яго на карку
Было лягчэй крыху трымацца.
- I што за страх перабiрацца?
Мiхал дарогай разважае.
Мяне ляснiчы паважае!..
А месца, праўда, не лiхое...
"I г-э-э-эй ты, наша жыццё зло-оо-е!"
Мiхась у лесе песню цягне
I тахты стрэльбай выбiвае,
Назад, наперад выкiдае,
Зайсцi скарэй дадому прагне
Навiнай важнай падзялiцца.
Iдзе ён смела, не баiцца
Праборкi дома за гарэлку:
Вялiка важнасць, што кватэрку
Ён з гора тога перакiнуў!
I на Мiхася жаль нахлынуў
I нейкi смутак навязаўся,
А ўрэшце ён усердаваўся,
А на каго? за што? - не знае,
А можа, так злосць напускае,
Каб дома жонка не крычала,
Тым болей што ўжо выглядала
Яго пасада з-за узгорка
I трохi рупiла праборка.
Мiхал вайшоў не зразу ў хату:
Каля хлява перш затрымаўся
I на свiнню так углядаўся,
Як бы за гэта браў ён плату.
Ад хлевушка ў гумно заходзiць,
З Антосем гутарку заводзiць,
I ўжо адтуль, раўней, як можна,
Iдзе дахаты асцярожна.
Але як бацька нi стараўся,
А ўсё ж ён лёганька хiстаўся.
Антось даўно замецiў гэта:
"Плыве, як панская карэта!"
I чуць ад смеху не качаўся.
А каб прымусiць i паверыць,
Што ён гарэлкi i не нюхаў,
Ў садок зайшоў i пчол паслухаў,
А ў сенях стаў сабаку перыць,
Што ўночы кепска дом пiльнуе,
Што мала брэша, кепска чуе,
Зайцоў не гонiць i не ловiць,
А толькi знае i наровiць,
Каб як у хату зачасацца.
- А, лiха матары i батцы!
А, дурань, воўча тваё мяса!
На двор брахаць, стары дурнiца!
Гаршчэчнiк, чортава ты пыца!
I, на сабаку накрычаўшы,
Тады ўжо стрэльбу з плеч знiмае
I на сцяну яе чапляе,
У хату ўходзiць, торбу зняўшы,
Садзiцца там, гаворыць мала,
Каб жонка зразу не пазнала,
Бо толькi скажа адно слова
Прапала хiтрасць, i гатова!
- I дзе ты гэтак налупiўся,
Каб ты смалы ўжо быў напiўся!
Ото натура! - жонка лае,
А ён смяецца, не шманае.
- Няма табе граху, нi посту!
Хоць у палонку кiдай з мосту!
- А ў пост, скажы, сварыцца можна,
Калi ты гэтака набожна?
Мiхал у жонкi запытаўся.
Або я п'яны цi валяўся?..
От не крычы ты i не лайся!
Лепш у дарогу ты збiрайся!

Саладуха

XXIV. ВЯЛIКДЗЕНЬ
У хаце вучням не сядзiцца
Прайшла ахвота ў iх вучыцца;
I сам дарэктар уздыхае,
На Мiкалаўшчыну кiвае,
У смутку нейкiм часта ходзiць,
Аб доме гутарку заводзiць,
Пускае жарты мiма вуха,
Яго не цешыць саладуха,
Якая хлопцу падабалась,
Бо вельмi добра удавалась.
- Сказаць, не кепска тут хлапчыне,
Прамовiць часам гаспадыня,
А ўсё ж дамок свой моцна цягне,
I кожны к матцы сваёй прагне.
Прыйшлося ўважыць тут малому
I адвязцi яго дадому.

Белорусская кухня / Сладкие блюда / Солодуха

I мiж сабою няма згоды - вялося так у нас заусёды

Згрызот нямала, многа звадак.
I як нi бiся, нi старайся,
Хоць на кавалкi разрывайся,
Прычэпку знойдзе i аблае,
Яшчэ й пад носам накiвае.
А ты цярпi, маўчы зацята
I слухай споведзь пана-ката.
I крыўда ў тым, мае вы людзi:
I хто ж то волю даў паскудзе?
Нашто зямля iх, катаў, носiць?
Ой, хто ж ад iх не загалосiць?
А дзе на iх шукаць управы,
Бо суд "праўдзiвы", суд "ласкавы"
Паноў за здзекi не карае?
I хто цябе тут падтрымае?
Каму паскардзiцца i дзе?
Хто гэту крыўду адвядзе
I трохi згладзiць перашкоды?
I мiж сабою няма згоды:
Адны другiх бы тут паелi
Або ўтапiлi б, каб прымелi.
Адзiн другога не пакрые,
Глядзяць, як ворагi лiхiя,
Гатовы лiха прыкупiць,
Каб спатайку цябе ўкусiць.
А пан з таго i карыстае
I па чарзе ўсiх пералае.

(Якуб Колас, Новая Зямля)